Rusya'nın ekimde Uluslararası Uzay İstasyonu'na göndereceği ekipte yer alması planlanan ilk Malezyalı Müslüman astronot için Malezya hükümeti "Uzayda İslami usullere göre ibadet rehberi" hazırladı. AP'nin haberine göre, Malezya Ulusal Uzay Ajansı Başkanı Mazlan Othman, rehberin, astronota yerçekimsiz ortamda nasıl namaz kılacağına dair bilgi verdiğini söyledi. Rehberde, "uzayda kıblenin nasıl bulunacağı" sorusuna cevaben, "Astronot uzayda kıbleyi yeteneklerine göre bulacak" denildi.
Rehberde, ramazanda uzayda olan Müslüman bir astronotun nasıl oruç tutacağına dair ise "bu kişinin uzaydan döndükten sonra oruç tutabileceği" yazıyor. Rehberde ayrıca, "Müslüman bir astronot uzayda kendisine sunulan bir yiyeceğin İslami kurallara göre hazırlanıp hazırlanmadığından ya da helal et olup olmadığından emin değilse, sadece açlık boyutu zaptedilemez duruma geldiğinde yiyebilir" deniliyor. Malezya'da astronot adayı olarak Şeyh Mustafa Shukor ve Faiz Halid seçilmişti.
Uzayda Jeofizik Araştırmalar
Cihazların açıklaması için fotoğrafları tıklayınız.
İnsanlığın ortaya çıkışından beri ilgi kaynağı olan uzay araştırmaları, çok çeşitli bilim dalının ortaklaşa çalışmasıyla sürdürülmektedir. Uzay fiziğinin ana ekseni oluşturduğu bu bilim dalları, gezegen fiziği, jeofizik, katı yer fiziği, çekirdek fiziği, moleküler fizik, plazma fiziği, elektrodinamik, manyetohidrodinamik, astronomi, astrofizik, kosmokimya, atmosfer fiziği, jeokimya, jeoloji ve meteorolojidir. Üzerinde yaşadığımız gezegenden yola çıkarak diğer gezegenlerin araştırılması büyük bir merak ve ilgi kaynağıdır. Diğer çok çeşitli bilimsel sonuçların yanı sıra ilgi ve merakın temellerinden birini bu gezegenlerde yaşam (!) olup olmadığının incelenmesi oluşturmaktadır. Gezegenlerin ve uydularının incelenmesi oldukça güç ve maliyeti yüksek aşamaları içermektedir. Bu amaçla, yapılan ilk teğet uçuşlarla elde edilen bilgiler ışığında gezegen ve uydularının yörüngesine yerleştirilen yüksek duyarlıklı ölçüm cihazları ile manyetik ve çekim alanlarına ilişkin bilgiler elde edilir. Bir sonraki aşama, gezegen ve uyduların yüzeyine inişin gerçekleştirilmesidir. Bugüne kadar yapılan araştırmalarda en fazla bilgi sahibi olunan uzay birimleri dünyanın uydusu Ay, Venüs ve Mars gezegenidir.
Ay: Ay araştırmalarında kullanılan ilk aletler arasında sismometrelerdi. Ay depremleri ve Ay'a çarpan meteorların oluşturduğu sismik dalgaların hızlarının belirlenmesi bu sismometrelerle gerçekleştirildi. Apollo 11 ile 1969 yılında ilk sismometreler yerleştirildi. Bunu izleyen Apollo 12 (1969), Apollo 14 (1971), Apollo 15 (1971) ve Apollo 16 (1972) uçuşları ile daha gelişmiş kayıtçılar Ay yüzeyine yerleştirildi. Bu sismometreler ile toplanan veriler Eylül 1977'ye kadar dünyaya iletilerek Ay'ın çok az aktif olan iç yapısı öğrenilmiştir.
Ay manyetik alanının araştırılması için Apollo 12, 15 ve 16 ile Ay Yüzeyi Manyetometresi kullanılarak 4 kez ölçüm yapılmıştır. Apollo 14 ve 16'da, yerel manyetik alan değişimlerini ölçmek için taşınabilir Ay Manyetometresi kullanılmıştır.
Tektonizma (gezegeniçi deformasyonlar nedeniyle yüzeyde oluşan faylanma ve bükülmeler) ve volkanizma aktivitesinin anlaşılması için gezegenin iç ısısının ölçülmesi önemlidir. Apollo 15 ve 17 ile Isı Akısı Ölçümleri yapılmıştır. Apollo 16 da ise planlanan ölçüm kablolarındaki arıza nedeni ile yapılamamıştır. Yapılan iki ölçümde 1.6 - 2.3 metrelik kuyular açılmış ve çeşitli derinliklerde sıcaklık ölçümleri yapılmıştır.
MarsMars depremlerini kaydetmek için Viking 2 (1976) ile sismometreler yerleştirilmiş ancak ölümcül rüzgarlar depremlerin belirlenmesini engellemiştir. Viking 1 (1976) ile gönderilen sismometreler ise çalışmamıştır. Viking 1 ve 2, manyetik ölçümler yapmışlardır.
VenüsVenüs'ün tektonik gelişimi ile ilgili çalışmalar halen sürmektedir. Özellikle Magellan uzay aracı ile Venüs'ün yüzey haritaları çıkarılmıştır. Venüs için uzun süreli bir jeofizik programına da başlanmıştır. Venus Geophysical Network Pathfinder adı verilen bir proje 1999 yılında başlamıştır. Bu programla Venüs yüzeyine 300 kg 'lık bir jeofizik gözlemevi yerleştirilerek, gezegenin fiziksel özellikleri araştırılacaktır.
İlgili bağlantılar:
